Mens en natuur

Ecologische voetafdruk

Een test die nog geen 2 minuten van je tijd inneemt, maar die je meteen aan de grond nagelt met zijn resultaat.

Dit is mijn ecologische voetafdruk:

Om eerlijk te zijn, was ik enorm verrast over mijn ecologische voetafdruk. Bij ons thuis wordt er niet speciaal veel aandacht besteed aan de natuur, dat geef ik toe, maar ook niet bepaald weinig. Dus zo’n hoge uitkomst had ik totaal niet verwacht. Wetende dat ons gezinnetje zich dan toch nog onder het gemiddelde van België bevindt, is een kleine opluchting.

Dankzij deze test heb ik mijn ogen toch wel opengetrokken. Na het eerste resultaat van je huidige gewoontes, kon je verdergaan naar eenvoudige tips om je ecologische voetafdruk te verkleinen. Je moest enkel aanduiden of je aan de tips zou deelnemen (indien mogelijk) of niet. Zo kwam je op een nieuw resultaat:

Hoewel mijn uitkomst gedaald was, was het nog steeds een te grote ecologische voetafdruk. Maar ik merkte al snel dat het in de kleine dingen zat.

·      gerecycleerd papier gebruiken

·      huishoudapparaten VOLLEDIG uitschakelen

·      enkele keren in de week vegetarisch eten

·      …

Deze dingen nemen geen extra tijd in beslag en kosten bijna geen moeite. Een goed klaargemaakt vegetarisch gerecht kan volgens mij gemakkelijk een stukje vlees overtreffen. Alleen zijn de vegetarische gerechten niet zo vanzelfsprekend en komt een chipolata veel sneller bij je op. Gelukkig hebben we ‘Google’. Vanaf nu zal er bij ons een lijstje vol veggi-recepten in de keuken hangen.

Het is ook maar een kleine moeite om het stopcontact van de radio, tv, enz. volledig uit te trekken.

Aan de resultaten te zien, zijn het duidelijk de kleine tips die ons vooruit kunnen helpen. Ik zal vanaf nu zeker en vast mijn best doen deze dan ook uit te voeren. Hopelijk ben ik niet de enige.

Tim Jackson

Hieronder vinden jullie een uiteenzetting van  professor Tim Jackson over welvaart zonder groei. Op een interessante manier beschrijft hij het huidige economische systeem en waarom dit niet zou werken wanneer we de klimaatsverandering eens goed onder handen willen nemen.

http://www.ted.com/talks/tim_jackson_s_economic_reality_check?language=en

Dit zijn enkele van zijn argumenten waarom we naar een nieuw economisch systeem zouden moeten overstappen:

·      Als we spreken over welvaart hebben we het enkel over geld en economische groei. We zitten in een systeem waar het materialistische enorm overheerst. Mensen geven geld uit (dat ze niet hebben) aan zaken (die ze niet nodig hebben) om mensen te imponeren (waar ze niet om geven).  Maar we denken niet aan ons eigen leefmilieu. We hebben het zover laten komen dat we alle grondstoffen uitputten, zeeën vervuilen en het volledige klimaat veranderen.

·      Tegen het einde van de eeuw moeten we de koolstof uit de atmosfeer kunnen halen, maar is ons huidig economisch systeem wel in staat tot zo’n soort verbetering?

·      In een tijd van crisis willen we aan de toekomst denken, we willen sparen. Maar sparen past niet binnen ons economisch systeem. Sparen vertraagt het herstel. Hier komt het systeem dus niet overeen met wat we zijn als mens.

·      Waarom pakken mensen dan de klimaatsverandering niet aan met evidente/ eenvoudige zaken als isoleren, energie-efficiënte apparaten kopen? We zijn gewoonweg te veel bezig met het overleven van onze dagelijkse sleur.

·      We moeten ook rekening houden met de anderen. We moeten streven naar vernieuwing, want aanpassing is noodzakelijk. Maar tegelijkertijd mogen we traditie niet uit ons hoofd bannen, het is namelijk essentieel voor onze stabiliteit. Een nieuw systeem is dus nodig om onszelf de vrijheid te geven  weer volledig mens te zijn. En niet enkel dat ene onderdeel steunen, namelijk vernieuwing en vooruitgang.

·      Een investering is slechts een basis economisch concept, is niet meer of minder dan een relatie tussen het heden en de toekomst, een gedeeld heden en een gezamenlijke toekomst. En we hebben die relatie nodig om na te denken, om hoop te herwinnen.

       

Hoe kunnen we dit nu oplossen?

‘Investeren’ is duidelijk eigen aan ons systeem, het is belangrijk om de economische groei te garanderen. Professor Tim Jackson wil net dat investeren anders gaan bekijken. Vanaf nu wil hij niet enkel in de economische groei gaan investeren, maar in het volledige hart van het model. Hij wil investeren in onze toekomst, het ecologisch systeem. Investeren in lage-koolstoftechnologieën en infrastructuren. We investeren in welvaart, niet in de 'economische' welvaart, wel in een 'zinvolle' welvaart. Als voorbeeld geeft hij: Ecosia, Ecosia is een zoekmachine net als google. Het bestaat eveneens dankzij investeringen. Wat is dan het verschil? Ecosia schenkt 80% van zijn winst aan het regenwoudproject. Het is dus een onderneming, met ecologische en sociale doelen. Het neemt winsten op en gebruikt ze voor de bescherming van ecologische bronnen.

Mijn eigen mening:

Tim Jackson heeft een zeer uitgesproken standpunt en volgens mij heeft hij volledig gelijk. We maken allemaal een grote heisa rond de klimaatsverandering, maar weinig mensen werken hier ook effectief aan. We zijn allemaal te veel bezig met het materialistische aspect. Dat onze iPhone 5 niet meer up to date is, speelt meer in ons hoofd dan het achteruitgaan van onze planeet.

'Ikke, ikke, ikke' dat is wat in vele mensen hun hoofd ronddwaalt. Ik pleit hier uiteraard ook schuld aan. Ook al zijn we niet volledig op de hoogte van de economische systemen, we zijn er toch iedere dag mee bezig. We hebben niet genoeg met één soort drank in onze frigo. Terwijl leeftijdsgenoten aan de andere kant van de wereld dit eerder luxueus zouden vinden.

We zijn te veel met onszelf bezig, terwijl de zinvolle welvaart voor iedereen van Tim Jackson ons alleen maar baat zou brengen. We willen toch allemaal een gezond leefklimaat voor onze kinderen en kleinkinderen? Maar omdat we het niet in een doosje in ons handen gegeven kan worden, lijkt het ons een onmogelijke zaak. 

Man

Dit onthutsend animatie-filmpje wou ik jullie zeker en vast niet onthouden. 

https://www.youtube.com/watch?v=WfGMYdalClU

Je wordt er toch eventjes stil van. Het lijkt allemaal één duizelingwekkende hyperbool. Maar jammer genoeg is niets minder waar. Net als men in dit filmpje weergeeft, hebben we de onschuldige natuur tot een grote fabriek omgebouwd.

Het is natuurlijk gemakkelijk om gewoon je ogen te sluiten voor zulke dingen en enkel de positieve kant zien. Desnoods krijgen we door dit systeem toch allemaal eten op ons bord en een lekker warme winterjas rond ons vel.

Maar zo komen we er natuurlijk niet, net zoals in het filmpje zal er niets meer overblijven, niets meer van de natuur, maar ook niets van de mens. Dit videofragment sluit volgens mij zeer mooi aan bij de mening van Tim Jackson. In ons huidige economisch systeem denken we enkel maar aan het materialistische. Economische groei, daar moeten we naartoe. En alles wat in onze weg komt te staan, moet wijken.

Er moet dus duidelijk iets veranderen. Schuif de schuld dus niet in een ander zijn schoenen. Want ook jij en ik zijn schuldig. Ga op zoek naar kleine veranderingen die de natuur kunnen helpen, want het zijn de kleine dingen die zorgen voor een groot geheel.

Rol van de mens in de natuur:

Christendom:

Na 6 dagen had God de klus geklaard. De natuur stond op punt en het was de verantwoordelijkheid van de mens om dat zo houden. De natuur zou dus met respect behandeld moeten worden. De natuur ook maar enig kwaad aandoen, wordt begrepen als een verwaarlozing van de schepping.

De natuur is het paradijs door God gegeven aan de mens.

Daar is helaas nog weinig van te merken binnen het geloof van de christenen.

Hindoeïsme:

De natuur is een van de belangrijkste elementen voor de Hindoes. Ze zijn ervan overtuigd dat ieder levend wezen iets goddelijk bevat. Ze aanbidden de dieren en planten als goden. Planten, bomen en struiken worden met liefde behandeld. Ook dieren zal geen enkel kwaad aangedaan worden, Hindoes zijn dan ook volledig vegetarisch. Vooral koeien zijn voor hen heilig, ze lopen vrij rond op straat en krijgen als vanzelfsprekend overal voorrang.

Het toebrengen van schade aan de natuur, wordt gezien als één van de grootste misdaden die men kan begaan. Ieder levend wezen heeft bij hen een gelijke waarde. Zij stellen zichzelf dus volledig evenwaardig aan de natuur.

Boeddhisme:

De natuur is de thuis van iedere mens. Het is dan ook aan de mensen om hier zorg voor te dragen. Het vergt een goede samenwerking van de bevolking om de aarde in goede staat te houden. Gebeurt dit niet zal de aarde slechte tijden kennen.

De mens is slechts een onderdeel van de natuur, dat verbonden is met de andere onderdelen als planten en dieren. Het ene is dus onlosmakelijk verbonden met het andere. Maak het ene kapot, en het hele systeem zal uiteen vallen.

Ook in dit geloof wordt schade aanbrengen aan de natuur gezien als een groot misdrijf.

Islam:

Over het algemeen hebben moslims niet veel te maken met de natuur. In Turkije heeft men echter de organisatie ‘Tema’ opgericht. Deze organisatie vecht tegen erosie waar meer dan 90% van het land mee te kampen heeft. Het wil moslims overtuigen van het belang van de natuur. Een goede moslims moet zich immers verantwoordelijk gedragen naar zijn omgeving.

Jodendom:

De joodse visie over de natuur kunnen we een beetje vergelijken met die van de christenen. Ook de joden hebben de natuur gekregen van hun God en moeten hier zorg voor dragen.

De natuur kapot maken staat gelijk aan God kapot maken.

Maar de natuur kan wordt bij de joden ook gebruikt door God om hen te straffen. Denk maar aan de 10 plagen in Egypte.

Nu even voor mezelf:

Ik ben gedoopt en gevormd, dat maakt van mij een christen. Toch gaat mijn voorkeur eerder uit naar het hindoeïsme. Ik heb enorm veel respect voor de hindoes, zoals zij met de natuur omgaan. Ik moet wel zeggen, ik zou er zelf nooit in slagen een goede hindoe te worden. Iedere week een mals stukje vlees op mijn bord zou ik niet willen missen. Maar ik zou dolgraag eens een weekje tussen de hindoes willen leven. Ik zou in levende lijve hun gewoontes in de natuur willen meemaken, hun omgang met dieren en hun respect voor planten. Volgens mij moet dit een fantastische ervaring zijn.